Concert geven?
De culturelecommissie van de stichting vrienden van de Magnuskerk Anloo organiseert de concertserie 'Muziek uit Anloo'.
Er zijn 2 series.
1e Een geplande serie (orgel)concerten, waarbij de stichting de musici uitnodigt en waarbij ook afspraken gemaakt worden over de vergoeding e.d.en
2e Een serie waarbij de stichting alleen faciliteert. 
Met de musici onder 1 worden afspraken gemaakt over de te spelen werken, de financiën en de tijdstippen waarop het concert gegeven wordt.
Voor musici onder 2e die de kerk gebruiken om een concert te geven worden geen afspraken gemaakt over het programma. Wel wordt geadviseerd er rekening mee te houden dat de kerk zo'n 1000 jaar oud is en dat moderne muziek daarin niet past.
De organist moet er rekening mee houden dat het Radeker-Garrels orgel in de gemodificeerde middentoon staat, zodat
muziek met meer dan twee kruisen of mollen zeer onzuiver
klinken kan.
De beide koororgels hebben een moderne stemming.
Om een concert te geven zijn er een aantal voorwaarden.
1e Om uw concert te kunnen faciliteren wordt een bedrag van € 75 in rekening gebracht.
U kunt daarvoor de kerk 1 dagdeel. (=6 uren) gebruiken.
2e Voor het stemmen van het Radeker-Garrels orgel wordt een bedrag van € 75 in rekening gebracht.
3e Voor het maken en kopiëren van programma's wordt een bedrag van € 5 in rekening gebracht.
4e Persberichten worden gratis gemaakt en verstuurd. Dit wordt altijd gedaan onder het logo Muziek in Anloo.
5e Gegevens over de concertgevers en programma worden, gratis op onze site (www.magnuskerk.nl) gezet.
6e De gegevens van uw concert worden gratis in een folder en in de agenda gezet, indien dit voor 1 april wordt aangeleverd.
7e De baten van het concert zijn volledig voor de musici.
8e De entree prijs mag niet hoger zijn dan 10 euro per persoon.
9e U moet de kerk, de orgels en de inventaris als een goed huisvader gebruiken.
Het gestelde onder 3,4, 5 en 6 kan alleen als de gegevens digitaal worden aangeleverd. (info@magnuskerk.nl)
Er is altijd een bestuurslid van de stichting bij het concert aanwezig om eventueel te helpen. Bijv. de entree gelden te innen.
Ook is er altijd een pauze tijdens het concert, waarin koffie verkocht wordt voor 1 euro per kop. Dit komt ten goede aan de stichting.
Inlichtingen: Lukas Jan Schoonbeek.
De orgels in de Magnuskerk
Het
orgel is in 1717 aan de kerk geschonken door de familie Ellents. Men
heeft de bouw van het orgel gegund aan Johannes Radeker en Rudolf Garrels.
Beiden zijn meesterknechten van Arp Schnitger. Op 5 maart 1717 is de
akte van aanbesteding ondertekend. De prijs van het orgel: 1.450 Carolusguldens.
16 oktober 1718 wordt er voor het eerst op gespeeld.
In 1824 wordt het orgel gerestaureerd door de gebroeders Freytag en
wordt o.a. de orgelkas gebeitst en worden er nieuw klavieren geplaatst.
Op 6 maart 1944 begint orgelbouwer Mense Ruiter een grootscheepse restauratie,
die in 1950 is afgerond. Restauratie is eigenlijk niet het juiste woord
omdat het orgel niet in authentieke staat is teruggebracht. Zo werd
de klavieromvang vergroot van 49 naar 54 toetsen, werd de winddruk verlaagd
en de pijpen aangepast. Alhoewel het orgel naar de toen geldende opvattingen
zorgvuldig is gerestaureerd, plaatst men tegenwoordig de artistieke
kant van deze restauratie in een ander daglicht. Omdat het een orgel
uit de Schitgerschool is, zou het ook zo moeten klinken.
Om het orgel voor de toekomst te behouden was restauratie eind vorige
eeuw dringend noodzakelijk. Het initiatief tot een restauratie werd
in 1982 genomen. Een voor dit doel in het leven geroepen Orgelcommissie
ging zich ermee bezighouden. Deze commissie, die later een stichting
werd, pakte de restauratie van het orgel met het nodige doorzettingsvermogen
en enthousiasme aan. De stichting zorgde er uiteindelijk voor dat het
Radeker-Garrelsorgel, gerestaureerd werd conform het bestek uit 1717.
Juni 2001 kon het weer in gebruik kon worden genomen. De eindkeuring
door prof. Harald Vogel vond plaats op 15 maart 2002.
De
restauratie
van het orgel
Henk
van Eeken, orgelmaker te Herwijnen, restaureerde samen met zijn medewerkers
het orgel. De start van de restauratie was in 1990. Doel: een zo zorgvuldig
mogelijk herstel van de oorspronkelijke toestand. Uitgangspunt was het
bestek uit 1717. Nadat echter in 1995 bij een noodlottige brand in de
werkplaats van de orgelmaker een groot deel van het pijpwerk verloren
ging, kwam er veel meer nadruk te liggen op reconstructie van het orgel.
Het orgel werd in 2002 opgeleverd met een nieuw, zelfstandig pedaal bestaande
uit vier registers.
De oorspronkelijke klank van het instrument is door de restauratie en reconstructie nagenoeg teruggehaald. Van beslissende betekenis voor de restauratie en reconstructie van het Radeker-Garrelsorgel is de betrokkenheid van Henk van Eeken bij GOArt geweest, het 'Göteborg Organ Art Center' geweest. GOArt is een internationaal onderzoekscentrum voor orgelgeschiedenis, orgelbouw, onderwijs en uitvoeringspraktijk van de universiteit van Gotenburg in Zweden.
Door onder andere wetenschappelijk onderzoek worden bij GOArt tal van processen en werkwijzen uit de orgelbouwgeschiedenis gereconstrueerd en op hun waarde en betrouwbaarheid beoordeeld. Een breed, internationaal forum van deskundigen participeert in dit onderzoek.
Herontdekte kennis en vaardigheden zijn door Van Eeken gebruikt bij de restauratie van het Anlooër orgel. Zo konden voor het eerst sinds lange tijd nieuwe orgelpijpen volledig volgens de oorspronkelijke werkwijze uit 1717 worden gemaakt: het orgelmetaal werd op een zandbed uitgegoten en de platen werden uitsluitend met de hand afgeschaafd om de juiste dikte te krijgen.
Het orgel heeft met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de oude stemming en toonhoogte van 1718 teruggekregen. (Stemming: Arp Schnitger, zoals toegepast bij het Hus-orgel in de St. Cosmae in Stade, Duitsland.)
 |
Dispositie
|
Borstpositiff :
| Gedackt | 8’ |
| Floit | 4’ |
| Octav | 2’ |
| Sijfloit | 1 1/2’ |
| Scherp | 3 sterk |
| Dulciaen | 8’ |
Pedael:
| Bourdon | 16’ |
| Octaaf | 8’ |
| Basuyn | 16’ |
| Cornet | 4’ |
Nevenregisters:
Koppel Borstpositiff / Manuael 
Koppel Manuael / Pedael
Tremulant.
Speerventiel Manuael
Speerventiel Borstpositiff
Speerventiel Pedael
Manuaalomvang: C-c3; pedaalomvang: C-d1.
Stemming: gemodificeerde middentoonstemming, naar Stade, St. Cosmae.
Toonhoogte: a = 469 Hz bij 18°C (ruim een halve toon boven normaal).
Over de orgelrestauratie, de geschiedenis van het orgel en de orgelmakers
Radeker en Garrels
is augustus 2002 een boek uitgekomen.
Het boek 'Anloo de Kerk' waarin de geschiedenis van de kerk uitgebreid
wordt verwoord is onlang
uitgekomen
Huisorgel
Zijlstra
Eind 2003 heeft de stichting Muziek in Anloo het huisorgel van de mevr. Zijlstra-Bloksma uit Wassenaar geschonken gekregen.
Het instrument is vervaardigd in 1992 door de Gebr. van Vulpen te Utrecht. Muziek in Anloo heeft het orgel met een Regaal uitgebreid. Het instrument zal gebruikt worden bij kamerconcerten en de promanadeconcerten op de woensdagmiddagen in de zomermaanden.
Dispositie:
| Manuaal 1 | |
| Holpijp | 8' |
| Fluit | 4' |
| Regaal | 8' |
| Manuaal 2 |
| Holpijp | 8’ (tr) |
| Nasard | 3' |
| Woudfluit | 2’ |
Tremulant Manuaalomvang: C t/m f''' Pedaalomvang: C t/m d'
Koppelingen: Manuaal l - Manuaal ll (schuifkoppel) Pedaal - Manuaal l; Pedaal - Manuaal ll Kas: Massief eiken (gerookt en in de was gezet) met deurtjes pijpfront en verguld snijwerk.
Freytag Kabinetorgel
De Magnuskerk in Anloo heeft er een derde orgel bij, een Freytag-kabinetorgel uit 1804. Het kwam min of meer 'uit de lucht' vallen. De gulle gever is de Stichting Anonymus, die het orgel vooreerst in bruikleen heeft gegeven.
Het is de 3e keer dat het orgel in de Magnuskerk staat. De eerste keer was tijdens de restauratie van de kerk in de periode 1944-1948. Mense Ruiter had het orgel toen in eigendom. Voor en tijdens de restauratie va het Radeker-Garrelsorgel in de periode 1989-1995 stond het er ook. Het was toen in bruikleen van Romke Venema uit Ten Boer. Zoals gezegd, is het derde orgel in de Magnuskerk (naast het grote orgel en het door de weduwe Zijlstra geschonken orgel) een monumentaal instrument. Orgelbouwer Freytag was helemaal weg van het werk van zijn grootvader Arp Schnitger, de beroemde orgelbouwer van wie momenteel nog diverse orgels in Noord-Nederland worden gekoesterd. Radeker en Garrels, de bouwers van het grote orgel in de kerk van Anloo, waren meesterknechten van Schnitger. Freytag had samen met Schnitgers kleinzoon Frans Caspar II een zaak. Het orgel dat nu in Anloo staat, ademt de hoge kwaliteit die orgelbouwers toen leverden. Het instrument is gebouwd in 1804. Er zijn slechts drie van dit soort orgels. Dit orgel heeft vanaf 1857 tot 1943 gestaan in de katholieke kerk van Zuidhorn. Toen werd het gekocht door orgelbouwer Mense Ruiter die het in 1943 in Anloo plaatste. In 1974 kocht Romke Venema uit Ten Boer het orgel. Met heel veel zorg en toewijding heeft de heer Venema het orgel gerestaureerd, waarna het in 1989 opnieuw in Anloo werd geplaatst. De Stichting Muziek in Anloo had het orgel graag voor Anloo willen behouden maar had helaas onvoldoende financiële middelen. Het orgel werd vervolgens verkocht aan een particulier uit Rijssen. De Stichting Vrienden van de Magnuskerk en het kerkbestuur van de Magnuskerk zijn erg blij dat het orgel nu opnieuw in Anloo staat.
Dispositie:
| Prestant | 4’ b/d |
| Holpijp | 8’ |
| Roerfluit | 4’ |
| Quint | 3' |
| Octaaf | 2' |
| Prestant | 8’ discant |
