Magnuskerk

Geschiedenis

De Magnuskerk te Anloo

De kerk dankt zijn naam aan Magnus, bisschop van Trani (Italië). De bisschop werd na zijn marteldood heilig verklaard. Zijn sterfdag wordt op 19 augustus herdacht.

Het schip van de kerk is in het begin van de 11e eeuw opgetrokken uit tufsteen, een zachte vulkanische steensoort uit de Rijnstreek van Duitsland. Eind 11e eeuw werd de toren gebouwd. De trapgevels en de dakruiter zijn later ter verfraaiing aangebracht. De bouwstijl van schip en toren is Romaans.

Het huidige koor verving in de 14e eeuw een apsis. De bouwstijl van het koor noemt men wel Romano-Gotisch. Het koor is gebouwd van rode baksteen. Er zijn prachtig gemetselde kruisribgewelven te zien.

 

Opgravingen in de kerk (1942) door prof. dr. A.E. van Giffen hebben aangetoond, dat er voor het huidige gebouw een aantal houten gebouwen heeft gestaan (9e, 10e eeuw). Ook werden restanten uit de tweede en derde eeuw na Christus aangetroffen.

In de middeleeuwen was het kerkgebouw, behalve godshuis, ook een schuilplaats - bijna een vestingwerk. Door de hooggeplaatste rondboograampjes, de meer dan één meter dikke muren en de stevige deuren, die door dikke balken te barricaderen waren, was de kerk voor kwaadwillende lieden vrijwel onneembaar.

 

 

 

 

De zuidelijke ingang van de kerk was traditioneel de ingang voor de mannen. Vroeger had het schip nog een noordelijke ingang. Dat was de ingang voor de vrouwen. De noordelijke ingang is reeds lange tijd dicht gemetseld. Aan de buitenkant van het schip is boven deze ingang een sarcofaagdeksel geplaatst. Aan de binnenkant staat er een prachtige herenbank voor.

 

 

 

 

Herenbanken

In de kerk zijn twee fraaie uit de 18e eeuw daterende herenbanken te zien. Deze banken zijn voor de familie Ellents gemaakt. In de kerk hangt ook een koperen kroon met 2 x acht armen. Het is eind 17e eeuw gemaakt, evenals de koperen blaker, de zandloper en het doopbekken, die aan de stenen preekstoel zijn bevestigd. Over de geschiedenis van het doopbekken, die pas vijftien jaar terug is in de kerk, en de zandloper die vroeger een functie had in de eredienst leest u verder in het boekje ‘Anloo de kerk’ dat eind 2002 uitgegeven gaat worden. Voor de preekstoel staat een uit 1716 daterend offerblok.



De beide zilveren avondmaalsbekers uit 1644 en 1823 zijn in bruikleen gegeven aan het Drents Museum te Assen en worden aldaar tentoongesteld.


In het schip en in het koor liggen meerdere oude grafstenen, onder andere die van Willem Rodolf Grevylink, landmeter. Onder het koor ligt een dichtgemetselde grafkelder uit de 18e eeuw.

 

De toren is ruim 23 meter hoog. Op de 3e verdieping hangt een 18e eeuwse klok, die elke dag om 12 uur door de kinderen van de basisschool wordt geluid.

De P is van PRUFUNG, een oorlogsaanduiding van de duitse klokkenvordering vanaf 1943. De klokken met P zijn exemplaren die nader onderzocht zouden gaan worden. Als deze klokken een grote cultuurhistorische waarde bleken te hebben werden ze alsnog van vordering vrijgesteld. De klok van Anloo is in na de oorlog in Hamburg teruggevonden.

De klokkengieters waren De Grave & Nicolaus Muller uit Amsterdam. Over de klok, klokkenstoel en gebruiken leest u meer in het boekje 'Anloo de Kerk'.

 

 

 

 

 

Fresco's

Muurschilderingen in het schip van de kerk

Rond de triomfboog en op de noordmuur zijn delen van 13e en 14e eeuwse muurschilderingen te zien. Naast het reliekvenstertje (of hagioscoop) in de noordmuur is het geboorteverhaal van Christus uitgebeeld. In de aansluitende nis is de vlucht naar Egypte geschilderd en rechts daarvan Maria met kind op een troon. Boven de triomfboog is nog vaag een heiligengalerij te zien. De tekst links van de boog is een oude, Nederduitse, tekst uit Spreuken 3.

De Latijnse tekst rechts betekent: "Niet geschreeuw maar liefde klinkt tot in het oor van God".

(niet op deze afbeelding).

 

Etstoel

De Etstoel was tot in de 19e eeuw het hoogste Drentse rechtscollege. Vanaf het begin van de 15e eeuw is het zeker, dat de Etstoel zitting hield in de Magnuskerk. In het Drentse Landrecht van 1412 wordt vastgesteld, dat de Etstoel drie keer per jaar lotting (= zitting) hield. In Anloo gebeurde dat op 'Sonte Magnusdaghe', 19 augustus - de dag, die gewijd was aan de beschermheilige van de kerk. De Etstoel bestond uit de drost en 24 etten (= gezworenen). Gedurende de bijeenkomst van de Etstoel was er altijd veel volk op de been in Anloo: de mensen waren vrij en er werd een speciale ker(k)mis gehouden ter ere van Sint Magnus.Zie ook Etstoel

Drents Pompeii

Vanwege zijn archeologische rijkdommen staat het gebied rond Anloo bekend als het Pompeii van Drente. Met name in het gebied tussen Schipborg en Anloo zijn veel archeologica te zien, zoals: hunnebedden, grafheuvels, oude karresporen en oerbossen. Te veel om allemaal in één dag te bekijken.

 

 

 

Een goede locatie om te overnachten is de Koningsherberg in Anloo, van hieruit kunt u op ontdekkingsreis.